Er kan geen zeehond meer bij in de Waddenzee

Nooit eerder, sinds de eerste telling in 1975, zijn er zo veel zeehonden in de internationale Waddenzee waargenomen als dit jaar. Met 38.000 zeehonden is de maximale capaciteit bereikt.

Het gemeenschappelijk Waddenzee-secretariaat in Willemshaven heeft gisteren de cijfers van dit jaar bekend gemaakt en geconstateerd dat de populatie aan haar plafond zit. ,,Er is nu nog voldoende voedsel voor de ongeveer 38.000 zeehonden”, zegt woordvoerder Sascha Klöpper. ,,Maar meer zeehonden kan de Waddenzee niet aan.”

zeehonden in de waddenzee
Gezonde populatie in de waddenzee

Al te druk om de maximale populatie maakt het Waddenzee secretariaat zich niet. Het geeft aan dat er een gezonde en stabiele zeehondenpopulatie is. ,,Op natuurlijke wijze blijft het aantal rond de 38.000 zeehonden. We hebben zelfs de indruk dat het licht afneemt”, weet Klöpper.

,,Jonge dieren zullen eerder sterven, omdat ze onvoldoende voedsel hebben. Zo gaat dat in de natuur. Oude zeehonden gaan ook weer dood. Daarmee blijft het aantal, zoals wij denken, stabiel.”

Eerder dit jaar is op twee momenten, in juni en augustus, drie dagen lang boven de Nederlandse -, Duitse – en Deense Waddenzee geteld. In juni gaat het om het vastleggen van jonge zeehonden en in augustus wordt gekeken naar het aanta

l volwassen zeehonden.

Het aantal volwassen zeehonden is dit jaar in het Nederlandse deel van de Waddenzee met zestien procent teruggelopen naar 5920 exemplaren. Het aantal jonge zeehonden is daarentegen met liefst 21 procent toegenomen tot 2249.

Zeehonden zijn enorm mobiel

Opvallend is dat in het Deense deel en in het Duitse Sleeswijk Holstein het aantal zeehonden is toegenomen. Volgens Klöpper ligt dat aan weersinvloeden en aan het voedselaanbod. ,,Zeehonden zijn enorm mobiel. Leggen grote afstanden af en volgen het voedsel en laten zich leiden door weersinvloeden. Het is dus van alle tijden dat de cijfers per land, per jaar verschillen.”

Ernstige virussen zijn de laatste decennia ook niet meer waargenomen. In 2002 was voorlopig laatste virus die het aantal zeehonden tot 10.000 exemplaren terugbracht. Het absoluut dieptepunt werd in 1988 bereikt toen er nog ongeveer vijfduizend exemplaren werden geteld.

Bron: http://www.lc.nl/friesland/Er-kan-geen-zeehond-meer-bij-in-de-Waddenzee-22645656.html

 

Opwarming Waddenzee: garnalen steeds kleiner

De Waddenvereniging maakt zich zorgen over de snelle opwarming van de Waddenzee. In ons land is daar, anders dan in Duitsland, weinig aandacht voor. De club reageert op een waarschuwing van de Duitse staatssecretaris van Milieu, die de Bondsdag onlangs meldde dat het water van de Noordzee in 45 jaar 1,67 graden Celsius is opgewarmd.

Een verdere stijging van de temperatuur ligt in het verschiet. De Duitse overheid wil met het oog hierop onderzoeken of er in het kustgebied maatregelen moeten worden genomen.

Visser Johan Rispens uit Zoutkamp ziet al een tijd veranderingen in de Waddenzee. Vissen komen en gaan. Voor schol en kabeljauw wordt het water te warm, ze trekken richting noorden naar dieper en kouder water. Garnalen zijn er nog wel genoeg, maar ze zijn steeds kleiner. ,,Ze groeien niet meer. We vangen tegenwoordig steeds meer garnalen in klasse drie, de kleinste klasse. Ik maak me bezorgd over die trend.’’

garnalenvisserij waddenzee
Bij het KNMI bevestigt klimaatonderzoeker Geert Lenderink dat de temperatuur van de Waddenzee oploopt. Een van de gevolgen van de opwarming van de zee is dat er in het kustgebied veel meer neerslag valt. ,,Vooral van augustus tot en met oktober. De hoeveelheid neerslag is in dit gebied met zeker vijftien procent toegenomen.’’
Het goede nieuws is dat het KNMI de indruk heeft dat de neerslaghoeveelheden niet ongebreideld blijven toenemen. Er wordt nog volop onderzoek naar het mechanisme gedaan.

Behalve met een hogere watertemperatuur wordt het waddengebied ook geconfronteerd met bodemdalingen en de stijging van de zeespiegel. Wanneer die stijging te snel gaat, bestaat het gevaar dat grote delen van de Waddenzee niet meer droog vallen bij eb. Experts denken dat het kritieke punt ligt bij een stijging van meer dan 60 centimeter in een eeuw. Verwacht wordt dat de zeespiegel deze eeuw met 50 tot 80 centimeter stijgt.

Bron: http://www.dvhn.nl/groningen/Zorgen-over-opwarming-Waddenzee-garnalen-steeds-kleiner-22531738.html

Terschelling tegen sluiten zeehondenbank

Het gemeentebestuur van Terschelling tekent bezwaar aan bij de minister tegen het plan zeehondenbank Engelschhoek af te sluiten.

Zowel de raad als het college ziet niets in het voornemen van de minister van Economische Zaken rondvaartboten op afstand van de zeehonden te houden. Dit spraken zij dinsdagavond tijdens de commissievergadering uit, nadat Jan Smit van de Stichting Museumreddingboot zijn zorgen uitte. Smit vreest voor banenverlies en inkomstenderving wat slecht zou zijn voor het instandhouden van het varend erfgoed.

Terschelling zeehondenbank

Nauwelijks verstoring

De eilander politiek noemt de plannen overbodig. De zeehondenpopulatie groeit nog steeds en van verstoring is amper sprake. Enkele fracties zullen de bezwaren aankaarten bij Haagse partijgenoten.

Smit pleit voor een vergunningenstelsel, mochten de maatregelen toch nodig zijn. Het sluitingsvoorstel van de Waddenunit wordt op 21 september in de Beheeroverleggroep (BOG) gepresenteerd. Van der Wielen merkt op dat de minister de laatste jaren ,,schittert door afwezigheid’’ bij die vergaderingen.

Bron: http://www.lc.nl/friesland/Terschelling-tegen-sluiten-zeehondenbank-22475207.html

Zeehondenpups zijn minder zielig dan ze lijken

Wanneer hebben zeehondenpups hulp nodig? Die vraag is inzet van een fel debat. Twee Spaanse biologen deden onderzoek bij Zeehondencentrum Pieterburen. Hun conclusie: de dieren zijn minder zielig dan ze lijken.

 

Op een strandje aan een Groningse dijk voor de Dollard in Termunten rusten zo’n zestig zeehonden met pups. Het is de enige zanderige plek in de buurt waar ze bij hoogwater nog kunnen liggen. Door gaten in een houten schutting kunnen natuurliefhebbers kijken hoe de aandoenlijke vetzakken over het zand schuiven.

Drie jaar lang hebben de Spaanse biologen Beatriz Rapado Tamarit en Margarita Méndez Aróstegui van Zeehondencentrum Pieterburen de dieren hier geobserveerd en gefotografeerd. Ze werken nu aan een internationale wetenschappelijke publicatie.

Voor een leek vallen de zeehonden met hun vlekkerige vachten niet van elkaar te onderscheiden. Maar Rapado en Méndez kennen inmiddels meer dan 230 pups of de deels daaruit gegroeide 187 volwassen dieren persoonlijk. Vorig jaar volgden ze tien vrouwtjes die pups kregen – ze kregen Spaanse namen.

Moeder Skull heeft volgens tellingen wel 33 pups gevoed naast die van haarzelf. Zij was agressief na de geboorte van haar dochter Farruquita (dappere), die was aangewezen op andere moeders omdat ze door Skull niet als dochter werd herkend. Pup Manchuron, van een andere moeder, dronk daarentegen veel bij Skull.

Niet alleen Skull was gul met haar melk. Caperucita (Roodkapje) voedde 17 pups naast die van haar zelf. Gemiddeld voedden tien onderzochte moeders veertien pups van andere moeders. Staatjes op het beeldscherm van Rapado’s computer geven aan wie bij wie dronk.
Opvang schaadt ook pups. Ze krijgen stress en het vertraagt de socialisatie bij terugkeer

 

zeehondenpups

De zeehondenpups zijn niet zo zielig als ze lijken. Volgens de onderzoekers onder leiding van Ton Groothuis, hoogleraar gedragsbiologie aan de Rijksuniversiteit van Groningen, moeten mensen huilende zeehondenpups langer laten liggen dan de twee uur in het oorspronkelijke protocol. Ze kunnen wel acht uur zonder voeding. Ook andere moeders geven melk. Als de pup is afgespeend, moet hij zelf vissen. Hij blijft dan misschien een tijdje stil liggen en huilen om te wennen. Opvang schaadt ook pups. Ze krijgen stress en het vertraagt de socialisatie bij terugkeer.

De kwetsbare kopjes met grote ogen van pups roepen volgens Groothuis bij mensen gevoelens op van „broedzorg”. „Volgens onderzoek vallen mensen voor een kop die aan een babygezichtje doen denken. Zeehondenpups zien er hulpeloos uit, kunnen zich niet goed voortbewegen en hun geluid lijkt een beetje op huilen”, zegt hij. Een foto van een pup in een krant beroert honderdduizenden.

Dat de natuur ook overdreven kan worden beschermd ervoer Groothuis al als kind, toen musjes uit het nest waren gevallen. Hij nam de diertjes mee naar huis, deed ze in een doos en spande er gaas voor. Maar de moedermus bleef de jonge mussen gewoon voeden door het gaas heen. Opvang was helemaal niet nodig.

Bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2017/08/11/moeder-zeehond-kan-best-een-dag-uit-vissen-12487451-a1569689

Maarten Huygen

11 augustus 2017

Grote zorgen over komst Japanse mossel in Waddenzee

De Waddenvereniging maakt zich grote zorgen over de mogelijke komst van de opdringerige Japanse mossel in het Waddengebied.

Uit onderzoek is gebleken dat er in het ballastwater van schepen in de Eemshaven en in de haven van Delfzijl sporen zaten van de gevreesde Japanse mossel. Het gaat om dna-sporen, die afkomstig kunnen zijn van eieren of larven van de mossel.

Japanse-Mossel-Waddenzee

Grote problemen

Deze exotische soort, die tot nu toe nog niet is waargenomen in Nederlandse wateren, zorgt op verschillende plekken voor grote problemen. Onder meer aan de westkust van de VS, maar ook in de Italiaanse Po-delta ontstaan door de explosieve groei van de soort dichte matten van mosselen, die alles overwoekeren. Wanneer hij in het waddengebied welig gaat tieren, wordt onder meer het kwetsbare zeegras verdrongen, vrezen experts.

De Japanse mossel is een klein schelpdier dat van oorsprong aan de kusten van Siberië tot aan Singapore voorkwam. Inmiddels heeft de soort zich via de scheepvaart uitgebreid tot de VS, Australië, Nieuw-Zeeland en het Middellandse Zeegebied.

Ecologische ramp

Volgens Hans Revier van de Waddenvereniging zou de vestiging van de mossel in het waddengebied kunnen uitlopen op een ecologische ramp. Maar, zegt hij erbij, zeker is dat niet. ,,We weten niet precies hoe deze exoot reageert op de plaatselijke omstandigheden. Hoe gedraagt deze mossel zich in een nieuwe omgeving? En hoe gaan ze bijvoorbeeld om met een strenge winter? Kunnen ze zich dan ook voortplanten? Maar gezien de gang van zaken elders op de wereld zijn de zorgen terecht.’’

Om te voorkomen dat exoten zich verspreiden, kan het ballastwater van schepen overigens worden behandeld.

Klimaat

Revier denkt dat ook het klimaat een rol speelt en wijst op de eveneens nogal opdringerige Japanse oester, die zich ook over het hele waddengebied heeft verspreid. ,,We dachten jarenlang dat het zo’n vaart niet zou lopen en toch is dat gebeurd. Het heeft vermoedelijk ook te maken met de hogere watertemperaturen.’’

Niet alle exoten geven problemen. Revier: ,,Kijk naar de strandgaper. Die is door de Vikingen uit de VS naar onze kusten gebracht. Als eten voor onderweg. Op de een of andere manier belandde die hier in zee. Ze zijn nu belangrijk voedsel voor wadvogels.’’

Bron: http://www.lc.nl/friesland/Grote-zorgen-over-komst-Japanse-mossel-in-Waddenzee-22347145.html

Brits advies over toekomst zeehondenopvang

Twee Britse wetenschappers maken deel uit van een nieuwe rijkscommissie die de toekomst onderzoekt van de zeehondenopvang in Nederland.

De groep brengt advies uit over het nut van de opvang. Nederland telt vijf locaties waar zieke zeehonden worden opgevangen, waaronder op West-Terschelling en Texel en in Pieterburen. Onderling is er strijd over de vraag wanneer en welke zeehonden hulp moeten krijgen.

waddenzee zeehond

In Nederland zwemmen zo’n tienduizend zeehonden rond. Het merendeel, 90 procent, verblijft in de Waddenzee. Volgens sommige biologen zit de populatie aan het natuurlijke plafond en moeten de zeehondenredders zich terughoudend opstellen. Ook internationaal zijn er verschillen; in een land als Denemarken worden zieke beesten standaard afgemaakt.

Voorzitter van de wetenschappelijke onderzoekscommissie is bioloog en professor André van der Zande (64), directeur-generaal van het RIVM. Van der Zande wordt bijgestaan door vijf leden, onder wie de twee leden uit het Verenigd Koninkrijk.

De commissie gaat in september aan de slag en komt binnen een halfjaar met een advies. De wetenschappers kijken naar ecologie, dierziekten en dierenwelzijn.

Bron: http://www.lc.nl/friesland/Brits-advies-over-toekomst-zeehondenopvang-22328816.html

Vakantiehuis in Friesland mooiste plekje.

Vakantiehuis in Friesland mooiste plekje.

John wat is dit een mooie plek voor een vakantiehuis in Friesland. Gelijk aan de dijk met de schapen als bewegende decorbewakers. Het wad aan je voeten en wadlopen met de modder van het wad tussen je tenen.

Vakantiehuis in Friesland Moddergat

Fietsend, met de door jou beschikbaar gesteld fietsen, door een groen rijk boerenlandschap. Kleine vissershuisjes in de dorpjes en grote herenboerderijen wisselen elkaar af. Je vraagt je af wat zou je liever gewest zijn, boer of visser? Met de fiets naar het Lauwersmeer om bij bijvoorbeeld bij Esumakeech uitkijkend op het water Suderie te genieten van diverse watervogels en Konikpaarden in Nationaal Park Lauwersmeer.
De dag ervoor naar Zoutkamp om te genieten van heerlijke vis en de drukte van de vlaggetjesdagen. Kermis, vissersschepen en bier zorgde voor een gezellige en gemoedelijke drukte.

Een wandeling op het wad met John stond ook in het programma. Een fijne wandeling over de zandplaten direct over de dijk achter het vakantiehuisje de Paezemerlannen. Lopend naar de vaargeul van Lauwersoog, schepen droog zien liggen op Engelsmanplaat, het gevoel krijgen haast naar Schiermonnikoog te kunnen lopen, af en toe een kleine geul doorwaden. Een mini avontuur in de achtertuin van je eigen vakantiehuis!

Wad-wandelen-moddergat-vakantiehuis

In de avond moesten we natuurlijk nog even naar de zonsondergang kijken om te genieten van het zakken van de zon in de zee. Meer mensen doen dit en we zagen ook enkele mensen met grote camera’s op een statief. Onze foto is slechts met een telefoon gemaakt en niet zo goed als die van John zelf, maar toch maar meegestuurd, zie hieronder.

Vakantiehuis in Friesland met zonsondergang Moddergat
We gaan zeker terugkomen naar de Paezermerlannen, al was het maar vanwege de gastvrijheid die we in dit oude vissershuisje voelen aan alles hoe het hier gaat. “Wees goed voor je gasten en dan zijn de gasten goed voor jou”, zou zo een credo kunnen zijn voor dit vakantiehuis in Friesland mooiste plekje.

Groeten van Netty en Han

Twee fantastische weken in Moddergat

We hebben eind maart / begin april 2017 twee fantastische weken gehad in het voorste huisje. Een compleet, gerieflijk en gezellig huisje geschikt voor 4 personen. We hebben heerlijk van het mooie weer, de schapen en de vele vogels kunnen genieten tijdens onze wandelingen en de fietstochten. Heel fijn dat er twee fietsen beschikbaar zijn! Moddergat en omgeving heeft niet alleen een rijke historie maar ook een prachtige natuur. Als amateur fotograaf blijf je foto’s maken van de schitterende wolkenluchten, van de warme kleuren tijdens de zonsopgang en zonsondergang, van de mist ‘s morgens en niet te vergeten van de vele soorten vogels.
Heel praktisch is het om de eieren, de aardappelen en de groente direct aan huis of bij de boer te kunnen kopen. We hebben trouwens ook genoten van de verse vis op Lauwersoog.

John, nogmaals bedankt voor de wadlooptocht. Een mooie en rijke eerste ervaring voor ons. Zeker ook vanwege de interessante informatie die je tijdens het lopen hebt gegeven.

Alhoewel niet naast de deur voor ons, proberen we zeker nog eens terug te komen.

Annette en Pier (Frankrijk).

Lauwersoog vaargeul Westgat wordt uitgebaggerd

Na ruim vier jaar is er eindelijk duidelijkheid: de ondiepe vaargeul naar Lauwersoog wordt in het voorjaar van 2018 uitgebaggerd. Minister Schultz (VVD) neemt de vergunningen én het monitoren van de zeebodem van het dichtslibbende Westgat voor haar rekening.

Dat zei Schultz (infrastructuur) vrijdag in een algemeen overleg. Rijkswaterstaat gaat de zeebodem in de gaten houden om te zien welke gevolgen de baggerwerkzaamheden hebben. Lauwersoog betaalt de baggerkosten uit eigen zak. Omdat het Rijk niet voor het baggeren wilde betalen besloten ondernemers uit Lauwersoog de 315.000 euro voor eigen rekening te nemen.

‘Tien stappen heen, elf terug’

,,We zijn ongelooflijk blij dat dit het resultaat is’’, zegt Henk Staghouwer van Gedeputeerde Staten. ,,Het is het resultaat van heel hard werken. Soms tien stappen vooruit en elf stappen terug.’’ Staghouwer: ,,Dat er gebaggerd wordt betekent veel voor de haven van Lauwersoog. De Urker Vissers komen terug, er komt meer werkgelegenheid, meer energie.’’

De gedeputeerde verwacht dat het Westgat in het voorjaar van 2018 op diepte wordt gebracht. De vergunningen worden nu in orde gemaakt. Staghouwer weet dat baggeren voor de zomer niet gaat lukken. Ook in het najaar wordt niet gebaggerd. ,,Dan is er door stormen veel zandverplaatsing. Er moet worden voorkomen dat het Westgat door een flinke storm binnen de kortste keren weer vol ligt met zand. We willen dat het effect zo groot mogelijk is.’’

Visserijvertegenwoordiger Betto Bolt is ondanks het goede nieuws, toch teleurgesteld. Een jaar op vergunningen wachten is in zijn optiek veel te lang. ,,Er moet nú gebaggerd worden. Dit voorjaar al. We zijn hier al ruim vier jaar mee bezig, dat gat moet op diepte.

Haven Lauwersoog onbereikbaar is voor een groot deel van de vissersvloot.
Haven Lauwersoog onbereikbaar is voor een groot deel van de vissersvloot.

Poort naar Lauwersoog

Het Westgat – de vaargeul tussen Ameland en Schiermonnikoog – slibt dicht. De poort naar Lauwersoog is te ondiep, waardoor de haven onbereikbaar is voor een groot deel van de vissersvloot. Gevolg: een economische teloorgang in Lauwersoog.

Uit onderzoek van Werkgroep Westgat Lauwersoog blijkt dat het vissersdorp – als het Westgat niet zou worden uitgebaggerd – een bedrag van 30 miljoen euro misloopt. Daarnaast heeft een ondiep Westgat niet alleen economische gevolgen. Meerdere schepen liepen afgelopen jaren vast in het Westgat. ,,Het is het inmiddels onverantwoord om door het zeegat te varen.’’ zei visserijvertegenwoordiger Betto Bolt eerder in deze krant.

‘Geen nationale prioriteit’

Melanie Schultz van Haegen weigerde eerder de portemonnee te trekken voor een pilot die moet uitwijzen of baggeren helpt. De geraamde kosten van de baggerklus – 1,75 miljoen – waren voor de minister te hoog. De Staat kwam op een veel hoger bedrag uit voor de baggerklus dan de ondernemers. Het was namelijk onduidelijk hoe lang het gat na het baggeren op diepte zou blijven. De kans was te groot dat hele bedrag door het putje werd gespoeld, als het gat na een korte tijd alweer vol zou lopen.

Schultz zei tijdens het algemeen overleg van vrijdag: ,,Verdieping van de vaargeul in dit dynamische systeem is ingewikkeld, omdat die steeds weer dichtslibt. Het heeft geen nationale prioriteit.’’

Zanddrempel

Er ligt nu een zanddrempel van 4,70 meter beneden Normaal Amsterdams Peil. De streefdiepte van de vaarweg is

5 meter. Om tot die diepte te komen moet er tot 6 meter diepte gegraven worden. Schepen moeten nu soms wachten tot hoogwater voordat ze de haven van Lauwersoog kunnen bereiken. Andersom kunnen sommige de haven niet uit vanwege de ondiepte. Om de geul op diepte te brengen moet er 250.000 kubieke meter zand worden gebaggerd.

Het is de bedoeling dat de partijen achter de Exploitatiemaatschappij Haven Lauwersoog (EHL), de gemeenten De Marne en Dongeradeel en de Visafslag Lauwersoog, met elkaar 315.000 euro ophoesten voor de baggerklus. De Marne wil hiervoor garant staan.

Bron http://www.dvhn.nl/groningen/Minister-geeft-groen-licht-voor-baggeren-Westgat-21982157.html

Huilers kleuren het strand wit

Als je een huiler, een jonge zeehond die zijn ouder kwijt is, in de ogen kijkt, smelt je. Gezien de grootte van de populaties hoeven we ze echter niet meer op te vangen.

Tijdens de kerstdagen stond er veel wind op de wadden en de waterstand in de Waddenzee was bij vloed drie meter hoger dan normaal. Zandbanken waarop de huilers lagen, kwamen onder water en een aantal jongen raakte de moeder kwijt. Gekscherend werd er op Terschelling gezegd: ‘toch een witte kerst’. Maar dan wel eentje waar je als natuurliefhebber niet vrolijk van wordt.

De net gestarte zeehondenopvang op Terschelling zat meteen vol en vijftien huilers van Terschelling moesten naar Pieterburen. Huilers zijn jonge zeehonden die hun moeder zijn kwijtgeraakt. Vaak lijkt dat erger dan het is.

Grijze zeehonden, Halichoerus grypus, worden in de winter geboren. De pups hebben bij de geboorte een lange witte vacht die goed isoleert, maar zwemmen bemoeilijkt. Daarom liggen ze liever lekker lui op het droge. Daar worden ze door moeder slechts een drietal weken gezoogd. Het zog van zeehonden is buitengewoon vet, daardoor kan moeder het jong al heel vroeg aan zijn lot overlaten. De pups teren een aantal dagen op hun reserves. Daarna moeten ze aan de bak: zwemmen en zelf vissen. De meeste ‘witjes’ zijn hun moeder nu kwijt en dat hoort dus zo. Ze lijken, als ze aan het strand liggen, in nood, maar ze zijn al afgespeend en zullen bij opkomend water gewoon de zee in gaan om te vissen. Toeristen weten dit vaak niet en verstoren dan de op het land liggende jongen.

huiler-wadden-jonge-zeehond