Waddenzee, aantal zeehonden sterk gegroeid

Het aantal gewone zeehonden in de internationale Waddenzee is sterk toegenomen tot 40 duizend exemplaren. Gewone zeehonden kunnen ongeveer 43% van het visbestand dat in het najaar in de Waddenzee aanwezig is opeten. Toch is een direct verband tussen de teruggelopen visstand en het toegenomen aantal gewone zeehonden nog niet te leggen, blijkt uit nieuw onderzoek gepubliceerd in Ecosphere.

zieke zeehonden

Dankzij het stoppen van de jacht en beschermende maatregelen op het gebied van verstoring en vervuiling, is de populatie gewone zeehonden* de laatste veertig jaar sterk gegroeid. Uit de meest recente tellingen blijkt dat de populatie gewone zeehonden in de internationale Waddenzee uit bijna 40.000 dieren bestaat.

Zeehonden die op zee foerageren, eten gemiddeld zo’n 4 à 5 kilogram vis per dag. Op jaarbasis komt dat voor alle gewone zeehonden in de internationale Waddenzee op zo’n 55 tot 60 duizend ton vis. Voor de ‘Nederlandse’ zeehonden is dat 14 tot 17 duizend ton vis.

“De achteruitgang van het visbestand in de Waddenzee begon in een tijd dat de zeehondenpopulatie nog heel klein was. Wel kan de predatie door zeehonden nu het visbestand beïnvloeden”, aldus Geert Aarts, de eerste auteur van het artikel. Hoe zit het precies? Wat is er bekend, en ontbreekt er nog kennis? De stand van zaken aan de hand van vijf vragen.

Hoeveel vis zit er in de Nederlandse Waddenzee?

Wat eten zeehonden?

Waar halen zeehonden hun voedsel vandaan?

grijze zeehond waddenzee

Hebben zeehonden invloed op het visbestand?

Veroorzaken zeehonden de achteruitgang van het visbestand in de Waddenzee?

Antwoord op deze vragen in het uitgebreide artikel op de bron: Nature today

Het aantal Wadvogels blijft stijgen

De aantallen vogels en zeehonden op het Wad groeien nog steeds.Dit is de belangrijkste conclusie van het jaarlijkse integrale onderzoek naar vaarrecreatie en natuurwaarden in de Waddenzee. Het onderzoek gaat over het vaarseizoen 2017.

Stijging Wadvogels

Het onderzoek is opgedeeld in vier delen. Er is gekeken naar het aantal vaarbewegingen op het Wad, het gebruik van AIS (geografisch informatiesysteem) aan boord, het aantal vogels en zeehonden en de confrontatie tussen natuur en watersport.

Wat opvalt is dat het seizoengemiddelde van het aantal Nederlandse Wadvogels is gestegen van 600.000 eind jaren zeventig naar ruim 800.000 in 2017. Het aantal gewone- en grijze zeehonden neemt nog steeds toe. In 2017 waren er ruim 8000 gewone zeehonden en 4000 grijze zeehonden.

Kennis vergroten

Het onderzoek wordt uitgevoerd door een consortium van onderzoeksinstituten met ETFI, RUG, SOVON, de Karrekiet en Altenburg & Wymenga. De wetenschappers doen dit in opdracht van het Actieplan Vaarrecreatie Waddenzee. Het doel is om de kennis te vergroten over de interactie tussen natuur en watersportrecreatie op het Wad.

Lastig oordeel

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat het aantal vaarrecreanten op het Wad afneemt, maar de verblijfsduur neemt toe. Met andere woorden: de vaarrecreatie blijft stabiel. Daardoor is volgens de onderzoekers lastig om een oordeel te geven over de druk van vaarrecreatie op de Waddenzee en de dierenpopulaties.

Bron: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/201170/Het-aantal-Wadvogels-blijft-stijgen

Wrak bij Schier mogelijk van rampvloot Paesens-Moddergat

Een houten scheepswrak dat is gevonden ten oosten van Schiermonnikoog behoort mogelijk tot de rampvloot van Paesens-Moddergat uit 1883.

Het is een tragedie die tot op de dag van vandaag bij oudere inwoners van Paesens-Moddergat leeft, zegt voorzitter Klaas Wiersma van Stichting Maritieme Archeologie. Op 5 maart 1883 voeren 22 vissersschepen uit, waarvan er 17 zouden vergaan in zwaar weer. Niet minder dan 83 mannen uit het dorp kwamen daarbij om het leven.

Restanten ten noorden van Kloosterburen
Van drie van de getroffen schepen is nooit een spoor teruggevonden. Maar Wiersma en zijn duikmaten vermoeden dat daar binnenkort verandering in komt. Volgens hen zijn er sterke aanwijzingen dat een in 2015 aangetroffen wrak de WL7 is.

De houten restanten liggen bij de Mothoek, ten zuidoosten van Schiermonnikoog en ten noorden van Kloosterburen, op zo’n 2 meter diepte. Wadlopers gaven de melding dat er iets lag. Het wrak is datzelfde jaar nog onderzocht, maar toen niet in verband gebracht met de ramp van 1883.

Paesens-Moddergat-wrak
De achtersteven van het scheepswrak steekt soms boven het water uit. Op de foto groepslid Bert Kremer tijdens het onderzoek in 2015. Foto Ernie de Jonge

3D-beelden
De Stichting Maritieme Archeologie heeft de bevindingen bekeken en meent dat de houtconstructie en de vindplaats erop duiden dat het een van de vergane Wierumer aken is.

Op 4 en 5 augustus komt er een expeditie die nadere bewijzen moet opleveren. Met sonarapparatuur wordt de situatie onderzocht. Als het wrak gelokaliseerd is, gaan duikers het water in. Zij zullen hout van het schip afhalen, om te onderzoeken uit welke tijd het komt. Ook wordt er onder water een film gemaakt, om daar later 3D-beelden van te vervaardigen.

Bron: http://www.dvhn.nl/groningen/Gevonden-wrak-bij-Schier-mogelijk-van-rampvloot-Paesens-Moddergat-uit-1883-23391110.html

Werelderfgoedcentrum in Lauwersoog

Zo ziet het Werelderfgoedcentrum in Lauwersoog er straks uit

Het gebouw kenmerkt zich onder meer doordat er veel glas in is verwerkt. Het Werelderfgoedcentrum is ontworpen door de Deense architect Dorte Mandrup. Zij heeft veel ervaring met het bouwen van dit soort centra in onder meer Denemarken, Duitsland en Groenland.
Werelderfgoedcentrum-in-Lauwersoog

Zeehondencentrum

Het Werelderfgoedcentrum in Lauweersoog kost ruim 29 miljoen euro. Het centrum biedt straks onderdak aan het Zeehondencentrum dat nu nog in Pieterburen staat. Ook komt er een hotel met vijftig kamers, een café en een restaurant.

In het centrum is ruimte voor wetenschappers die Waddengebied onderzoeken. Bovenop het gebouw is een panorama-dek met uitzicht op het Werelderfgoed Waddenzee.

150.000 bezoekers

Ook het havenkantoor en de KNRM krijgen een plek in het nieuwe centrum. Vanuit de zogeheten ‘waddenhal’ vertrekken straks expedities en excursies.
Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee gaat naar verwachting open in juni 2020. Er wordt gemikt op 150.000 bezoekers per jaar.

Bron: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/192608/Zo-ziet-het-Werelderfgoedcentrum-in-Lauwersoog-er-straks-uit

Werelderfgoedcentrum in Lauwersoog

In Lauwersoog moet een Werelderfgoedcentrum verrijzen met daarbij onder meer een hotel en een natuurschool. De bedoeling is dat ook het zeehondencentrum Pieterburen er een plek krijgt. De camping en verschillende andere ondernemers zijn ook betrokken bij de plannen.

Miljoen bezoekers

De Waddenzee is sinds 2011 Werelderfgoed. Met de bouw van het centrum kan die status worden vermarkt. De initiatiefnemers houden rekening met meer dan een miljoen bezoekers per jaar.

Met het geld van de provincie is de bouw weliswaar een flinke stap dichterbij, maar de financiering is nog niet helemaal rond. ‘Er is nog een gat van 9,6 miljoen euro’, zegt gedeputeerde Henk Staghouwer (ChristenUnie).

Waddenfonds

Het Waddenfonds wordt gevraagd om die resterende miljoenen voor haar rekening te nemen. Staghouwer is zelf notabene voorzitter van het Waddenfonds. Toch is het volgens hem nog niet rond.

‘Het Waddenfonds is van Groningen, Friesland en Noord-Holland samen’, zegt hij. ‘Het klinkt dus heel makkelijk, maar dat is geen gelopen race. Toch zijn de plannen wel ongelooflijk goed. Dus die kunnen ook goed ingediend worden. En er is Friesland en Noord-Holland wel steun voor het plan. Maar dat wil niet zeggen dat het al rond is.’

Bron: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/189957/Werelderfgoedcentrum-in-Lauwersoog-is-een-grote-stap-dichterbij

 

Zeehondenopvang moet aan banden

Zeehondenopvang is slechts in 5 procent nodig. Dat adviseert een wetenschappelijke commissie die de opvang onderzocht.

Het gaat weer goed met zeehonden in Nederlandse wateren. Zowel de gewone zeehond als de grijze zeehond zijn in het Delta- en waddengebied sterk in aantal gestegen.

De populatie van de gewone zeehond is van een minimumaantal van 500 in 1980 gegroeid tot 9000 in 2016. Van de grijze zeehond die hier tot 1980 bijna niet voorkwam werden in 2016 5100 exemplaren geteld.

 

Pups

Het aantal zeehonden dat werd opgevangen liep op van 20 in 1980 tot tussen de 500 en 1000 in recente jaren. Tussen 2007 en 2013 kwam 20 procent van de jonge zeehonden terecht in een opvangcentrum. In 2011 gold dat zelfs voor de helft van de pups. De commissie wil dat aantal verminderen tot 5 procent.

Tussen de bestaande opvangcentra is volgens de commissie geen overeenstemming over hoe de populatie op peil kan blijven en het welzijn van zeehonden.

Alleen zeehonden die gewond zijn door menselijk toedoen mogen in de toekomst worden opgevangen. Exemplaren die geen moedermelk meer drinken, moeten met rust worden gelaten. De opvang van zeehonden met longwormen moet worden beperkt. Ook pleit de commissie voor gelijkschakeling in professionalisering van de opvangcentra.

‘Veel aanbevelingen snijden hout’

Niek Kuizenga, directeur van Zeehondencentrum Pieterburen, is blij dat het rapport ‘eindelijk’ is verschenen. ,,Ook wij zien geen tegenstelling tussen dierenwelzijn en natuurbehoud. Veel aanbevelingen snijden hout. We hebben wel zorgen over de implementatie ervan.’’

Lenie ‘t Hart vreest dat door minder zeehondenopvang individuele zeehonden zullen verkommeren. ,,Ik ben bang dat de onverschilligheid de overhand krijgt.’’

Bron: http://www.dvhn.nl/groningen/Rapport-%E2%80%98Zeehondenopvang-moet-aan-banden%E2%80%99-video-22991724.html

“Een zeehond met een longworminfectie hoest bloed op en dat ziet er heftig uit, zo op het strand”, zegt Mariëtte Smit, hoofdverzorger bij Ecomare op Texel. “Volgens het advies van de wetenschappelijke commissie moeten we zo’n zeehond 24 uur lang laten liggen en observeren. Het zal niet meevallen om dat uit te leggen aan omstanders.”

Zeehondenopvang

Het is een van de kanttekeningen die de grote Nederlandse zeehondencentra plaatsen bij het advies van de commissie die de opvang in Nederland onderzocht. De belangrijkste conclusie is dat het opvangen van zeehonden niet noodzakelijk is om de soort in stand te houden en soms juist schadelijk kan zijn.

Ook de opvang van zeehonden met longwormen moet worden beperkt. De commissie zegt dat het behandelen van zeehonden tegen deze ziekte de natuurlijke balans uit de zeehondenpopulatie haalt. Longworminfectie is een ziekte die veel jonge zeehonden krijgen wanneer ze zich beginnen te voeden met vis.

Steunbetuiging
De zeehondencentra reageren overwegend positief op de conclusies van het onderzoek. “In grote lijnen zijn wij het eens met de adviezen”, zegt directeur van Zeehondencentrum Pieterburen Niek Kuizenga. “Het is in lijn met de weg die we al zijn ingeslagen. Ik zie het als een steunbetuiging voor wat we al doen.”

Kuizenga doelt daarmee vooral op de geadviseerde terughoudendheid. De opvang van individuele zeehonden is wel toegestaan als het dier gewond is geraakt door menselijke activiteiten, zoals door een visnet of een aanvaring door een boot. In alle andere gevallen mogen dieren alleen opgevangen worden als dat geen schade voor de soort oplevert. “Het is belangrijk om goed te begrijpen dat dierenwelzijn en natuurbehoud niet met elkaar in strijd zijn. In tegendeel, die versterken elkaar soms zelfs. Daarom zijn wij al jaren terughoudend met opvangen en laten wij versneld vrij.”

Toch wijst ook Kuizenga op het pijnpunt van de verzorgster van Ecomare. “Het is niet makkelijk om uit te leggen dat je een zeehondje alleen op het strand laat liggen. Dat wil je eigenlijk redden en naar een centrum brengen.”

Daarnaast wordt uit het rapport niet duidelijk hoe de terughoudendheid precies vorm moet krijgen, zegt Sophie Brasseur, zeehondenexpert bij de Wageningen University & Research. “Het advies is helder over de noodzaak minder op te vangen dan tot nu toe gangbaar was. Maar pas als er concrete afspraken zijn over wat je doet als je straks met een zeehondje op het strand staat, zullen de zeehondenpopulaties echt baat hebben bij dit advies.”

Laat de natuur de natuur. Sommige dieren gaan dood, dat moeten we accepteren.
Karola van der Velde, A Seal Zeehondenopvang Stellendam

De commissie adviseert verder dat de vijf opvangcentra een gezamenlijk protocol moeten opstellen. De NVWA moet vervolgens controleren of zij zich daaraan houden. Een bemiddelaar van het vorige kabinet heeft geprobeerd de centra zover te krijgen dat zij beter gingen samenwerken, maar dat is niet gelukt.

Toch zijn de centra optimistisch over een nauwere samenwerking, zegt Karola van der Velde van A Seal Zeehondenopvang Stellendam. “We voeren al regelmatig overleg met de andere centra en onze protocollen zijn al behoorlijk op elkaar afgestemd. Het verschil zit hem in details”, zegt Van der Velde, die ook goed kan leven met de terughoudendheid. “Laat de natuur de natuur. Sommige dieren gaan dood, dat moeten we accepteren.”
Leo

Als de minister de adviezen opvolgt, heeft dat mogelijk wel gevolgen voor het aantal zeehonden dat in de opvangcentra te zien zal zijn. “Het is nog heel moeilijk om te zien wat deze adviezen gaan betekenen, maar het kan inderdaad betekenen dat we een stuk minder zeehonden zullen opvangen”, zegt Pauline Folkerts, directrice van Ecomare.

Een van de zeehonden die volgens het advies eigenlijk niet thuishoort in Ecomare, is Leo. “Hij kwam in onze opvang terecht na een flinke storm”, zegt verzorger Smit. “Hij was enorm verzwakt en lag apathisch op het strand. Inmiddels gaat het heel goed met hem. Maar als de minister het advies opvolgt, zal zo’n dier niet meer in de opvang terechtkomen.”

Bron: https://nos.nl/artikel/2222249-hoe-moeten-we-straks-uitleggen-dat-we-een-zieke-zeehond-laten-liggen.html

Zwerfafval in Waddengebied

Onderzoek naar zwerfafval in Waddengebied

In welke mate teistert zwerfafval de Waddenzee? Welke maatregelen kunnen worden genomen tegen vervuiling in dit kwetsbare gebied?

Op die vragen probeert Rijkswaterstaat antwoord te krijgen via een veldonderzoek naar zwerfafval in de Waddenzee. Met de uitkomsten van dit onderzoek kunnen passende maatregelen worden genomen.

Zwerfafval op Rottumerplaat. Foto: Rob de Wind
Zwerfafval op Rottumerplaat. Foto: Rob de Wind

Met het onderzoek moet inzichtelijk worden gemaakt hoeveel zwerfafval in het Waddengebied voorkomt. Het gaat niet om afval dat de mens in het gebied achterlaat.

Onderzoek wordt gedaan op de Zuiderduintjes bij Rottumeroog, Griend en de Steenplaat bij Vlieland. Op deze plekken zorgt de natuurlijke dynamiek van de Waddenzee voor de aanvoer van zwerfafval, en niet de mens.

Bron: http://www.dvhn.nl/groningen/Onderzoek-naar-zwerfafval-in-Waddengebied-22972460.htmlzw

Rietproef Lauwersmeer wordt jaar uitgesteld

Rietproef Lauwersmeer.
De provincies Groningen en Friesland hebben donderdag besloten de zogeheten rietproef in het Lauwersmeergebied met een jaar uit te stellen. Volgens beide provincies is het te kort dag om het eerste deel van de proef betrouwbaar uit te voeren. De proef wordt nu gehouden in 2019 en 2020.

Tijdens de proef wordt het waterpeil met veertig centimeter verhoogd, waardoor riet harder gaat groeien. Beide provincies hopen daarmee te voldoen aan de natuurrichtlijnen die zijn opgelegd door Den Haag en Brussel.

Lang verzet
Inwoners, recreatie-ondernemers en boeren in het gebied hebben zich lang tegen de proef verzet. Ze vreesden onder meer voor wateroverlast, maar vingen uiteindelijk bot bij de rechter en de Raad van State. Tegen de proef loopt nog wel een zogeheten bodemprocedure, waarvan de uitspraak eind dit jaar wordt verwacht.

Gemaal verhoogd
In twee periodes van zes weken wordt de proef gehouden: van half februari tot 1 april. In die zes weken wordt het waterpeil tussen gemaal De Waterwolf bij Electra en de Cleveringsluizen bij Lauwersoog met veertig centimeter verhoogd. De verwachting is dat daardoor struiken en ander opschot afsterven en het riet de kans krijgt te groeien. Daarvan moeten uiteindelijk de vogels in het Lauwersmeergebied profiteren.
Bron: https://www.rtvnoord.nl/nieuws/190680/Rietproef-Lauwersmeer-wordt-jaar-uitgesteld

Vakantiewoning in Friesland bij de Wadden

John wat is dit een mooie plek voor een vakantiewoning in Friesland. Gelijk aan de dijk met de schapen als bewegende decorbewakers. Het wad aan je voeten en wadlopen met de modder van het wad tussen je tenen.

Vakantiehuis in Friesland Moddergat

Fietsend, met de door jou beschikbaar gesteld fietsen, door een groen rijk boerenlandschap. Kleine vissershuisjes in de dorpjes en grote herenboerderijen wisselen elkaar af. Je vraagt je af wat zou je liever gewest zijn, boer of visser? Met de fiets naar het Lauwersmeer om bij bijvoorbeeld bij Esumakeech uitkijkend op het water Suderie te genieten van diverse watervogels en Konikpaarden in Nationaal Park Lauwersmeer.
De dag ervoor naar Zoutkamp om te genieten van heerlijke vis en de drukte van de vlaggetjesdagen. Kermis, vissersschepen en bier zorgde voor een gezellige en gemoedelijke drukte.

Een wandeling op het wad met John stond ook in het programma. Een fijne wandeling over de zandplaten direct over de dijk achter de vakantiewoning de Paezemerlannen. Lopend naar de vaargeul van Lauwersoog, schepen droog zien liggen op Engelsmanplaat, het gevoel krijgen haast naar Schiermonnikoog te kunnen lopen, af en toe een kleine geul doorwaden. Een mini avontuur in de achtertuin van je eigen vakantiewoning!

Wad-wandelen-moddergat-vakantiehuis

In de avond moesten we natuurlijk nog even naar de zonsondergang kijken om te genieten van het zakken van de zon in de zee. Meer mensen doen dit en we zagen ook enkele mensen met grote camera’s op een statief. Onze foto is slechts met een telefoon gemaakt en niet zo goed als die van John zelf, maar toch maar meegestuurd, zie hieronder.

Vakantiehuis in Friesland met zonsondergang Moddergat
We gaan zeker terugkomen naar de Paezermerlannen, al was het maar vanwege de gastvrijheid die we in dit oude vissershuisje voelen aan alles hoe het hier gaat. “Wees goed voor je gasten en dan zijn de gasten goed voor jou”, zou zo een credo kunnen zijn voor dit vakantiewoning in Friesland mooiste plekje.

Groeten van Netty en Han

Er kan geen zeehond meer bij in de Waddenzee

Nooit eerder, sinds de eerste telling in 1975, zijn er zo veel zeehonden in de internationale Waddenzee waargenomen als dit jaar. Met 38.000 zeehonden is de maximale capaciteit bereikt.

Het gemeenschappelijk Waddenzee-secretariaat in Willemshaven heeft gisteren de cijfers van dit jaar bekend gemaakt en geconstateerd dat de populatie aan haar plafond zit. ,,Er is nu nog voldoende voedsel voor de ongeveer 38.000 zeehonden”, zegt woordvoerder Sascha Klöpper. ,,Maar meer zeehonden kan de Waddenzee niet aan.”

zeehonden in de waddenzee
Gezonde populatie in de waddenzee

Al te druk om de maximale populatie maakt het Waddenzee secretariaat zich niet. Het geeft aan dat er een gezonde en stabiele zeehondenpopulatie is. ,,Op natuurlijke wijze blijft het aantal rond de 38.000 zeehonden. We hebben zelfs de indruk dat het licht afneemt”, weet Klöpper.

,,Jonge dieren zullen eerder sterven, omdat ze onvoldoende voedsel hebben. Zo gaat dat in de natuur. Oude zeehonden gaan ook weer dood. Daarmee blijft het aantal, zoals wij denken, stabiel.”

Eerder dit jaar is op twee momenten, in juni en augustus, drie dagen lang boven de Nederlandse -, Duitse – en Deense Waddenzee geteld. In juni gaat het om het vastleggen van jonge zeehonden en in augustus wordt gekeken naar het aanta

l volwassen zeehonden.

Het aantal volwassen zeehonden is dit jaar in het Nederlandse deel van de Waddenzee met zestien procent teruggelopen naar 5920 exemplaren. Het aantal jonge zeehonden is daarentegen met liefst 21 procent toegenomen tot 2249.

Zeehonden zijn enorm mobiel

Opvallend is dat in het Deense deel en in het Duitse Sleeswijk Holstein het aantal zeehonden is toegenomen. Volgens Klöpper ligt dat aan weersinvloeden en aan het voedselaanbod. ,,Zeehonden zijn enorm mobiel. Leggen grote afstanden af en volgen het voedsel en laten zich leiden door weersinvloeden. Het is dus van alle tijden dat de cijfers per land, per jaar verschillen.”

Ernstige virussen zijn de laatste decennia ook niet meer waargenomen. In 2002 was voorlopig laatste virus die het aantal zeehonden tot 10.000 exemplaren terugbracht. Het absoluut dieptepunt werd in 1988 bereikt toen er nog ongeveer vijfduizend exemplaren werden geteld.

Bron: http://www.lc.nl/friesland/Er-kan-geen-zeehond-meer-bij-in-de-Waddenzee-22645656.html

 

Opwarming Waddenzee: garnalen steeds kleiner

De Waddenvereniging maakt zich zorgen over de snelle opwarming van de Waddenzee. In ons land is daar, anders dan in Duitsland, weinig aandacht voor. De club reageert op een waarschuwing van de Duitse staatssecretaris van Milieu, die de Bondsdag onlangs meldde dat het water van de Noordzee in 45 jaar 1,67 graden Celsius is opgewarmd.

Een verdere stijging van de temperatuur ligt in het verschiet. De Duitse overheid wil met het oog hierop onderzoeken of er in het kustgebied maatregelen moeten worden genomen.

Visser Johan Rispens uit Zoutkamp ziet al een tijd veranderingen in de Waddenzee. Vissen komen en gaan. Voor schol en kabeljauw wordt het water te warm, ze trekken richting noorden naar dieper en kouder water. Garnalen zijn er nog wel genoeg, maar ze zijn steeds kleiner. ,,Ze groeien niet meer. We vangen tegenwoordig steeds meer garnalen in klasse drie, de kleinste klasse. Ik maak me bezorgd over die trend.’’

garnalenvisserij waddenzee
Bij het KNMI bevestigt klimaatonderzoeker Geert Lenderink dat de temperatuur van de Waddenzee oploopt. Een van de gevolgen van de opwarming van de zee is dat er in het kustgebied veel meer neerslag valt. ,,Vooral van augustus tot en met oktober. De hoeveelheid neerslag is in dit gebied met zeker vijftien procent toegenomen.’’
Het goede nieuws is dat het KNMI de indruk heeft dat de neerslaghoeveelheden niet ongebreideld blijven toenemen. Er wordt nog volop onderzoek naar het mechanisme gedaan.

Behalve met een hogere watertemperatuur wordt het waddengebied ook geconfronteerd met bodemdalingen en de stijging van de zeespiegel. Wanneer die stijging te snel gaat, bestaat het gevaar dat grote delen van de Waddenzee niet meer droog vallen bij eb. Experts denken dat het kritieke punt ligt bij een stijging van meer dan 60 centimeter in een eeuw. Verwacht wordt dat de zeespiegel deze eeuw met 50 tot 80 centimeter stijgt.

Bron: http://www.dvhn.nl/groningen/Zorgen-over-opwarming-Waddenzee-garnalen-steeds-kleiner-22531738.html